Megainwestycje pod ochroną – jak UNIQA przygotowuje się na CPK i atom

W tym roku z dużym prawdopodobieństwem na większą skalę ruszą dwie kluczowe polskie inwestycje infrastrukturalne: Centralny Port Komunikacyjny oraz elektrownia jądrowa. Oznacza to skokowy wzrost zapotrzebowania na zaawansowane rozwiązania ubezpieczeniowe i gwarancyjne oraz istotny test gotowości całej branży ubezpieczeniowej.

W UNIQA zakładaliśmy start tych projektów już wcześniej, dlatego z wyprzedzeniem zwiększyliśmy limity odpowiedzialności, zmodyfikowaliśmy umowy reasekuracyjne, wzmocniliśmy zespoły oraz przyspieszyliśmy i zautomatyzowaliśmy procesy decyzyjne.

Budowa największego lotniska oraz pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce oznacza przede wszystkim rosnące potrzeby w zakresie ubezpieczeń ryzyk budowlano montażowych, odpowiedzialności cywilnej związanej z realizacją kontraktów oraz OC projektanta. Są to ubezpieczenia niezbędne przy tego typu przedsięwzięciach, ponieważ zabezpieczają interesy zarówno zamawiających, jak i wykonawców, chroniąc ich przed finansowymi konsekwencjami nieprzewidzianych zdarzeń. Integralnym elementem struktury zabezpieczeń są również gwarancje – od wadialnych, przez gwarancje należytego wykonania kontraktu i zwrotu zaliczki, po gwarancje usunięcia wad i usterek.

Szczególnym wyzwaniem pozostaje energetyka jądrowa. Choć sama budowa nie jest trudna do objęcia ochroną ubezpieczeniową, w Polsce brakuje doświadczeń związanych z ubezpieczaniem obiektów jądrowych. Oznacza to konieczność pozyskiwania zagranicznego know-how oraz stopniowego budowania kompetencji i świadomości specyfiki ryzyk, a także struktury tego typu kontraktów.

Wyzwania dla ubezpieczycieli

Dotychczasowa pojemność polskiego rynku ubezpieczeń, rozumiana jako łączna maksymalna wartość ryzyk, które zakłady ubezpieczeń są w stanie zaakceptować indywidualnie lub wspólnie, wystarczała do obsługi dużych projektów infrastrukturalnych, takich jak autostrady, drogi ekspresowe czy porty. Przy największych, wielomiliardowych inwestycjach zmienia się jednak model funkcjonowania rynku. Towarzystwa ubezpieczeń przestają być wyłącznie konkurentami, a stają się partnerami, dzieląc pomiędzy sobą odpowiedzialność w ramach solidarnych partycypacji. Żaden ubezpieczyciel działający w Polsce nie jest w stanie samodzielnie udźwignąć pełnej sumy gwarancyjnej takiego projektu, dlatego standardem staje się współpraca kilku podmiotów z czołówki rynku, często przy udziale brokerów.

Wyzwaniem pozostają również coraz dłuższe okresy gwarancji wymagane w postępowaniach przetargowych. Wydłużanie gwarancji oderwane od realnej trwałości poszczególnych elementów infrastruktury utrudnia uzyskanie zabezpieczeń i może negatywnie wpływać na płynność wykonawców. Alternatywą bywają kaucje lub potrącenia z faktur, które również ograniczają bieżące możliwości finansowe firm.

Jak pokazał inwestycyjny boom przed Euro 2012, istotnym czynnikiem ryzyka może być kumulacja inwestycji realizowanych w tym samym czasie. Wzrost cen materiałów, ograniczona dostępność stali, betonu czy wykonawców, a także deficyt wykwalifikowanych pracowników mogą przekładać się na wzrost wartości kontraktów oraz ryzyko opóźnień. Dziś jednak Polska jest lepiej przygotowana – zarówno pod względem prawnym, organizacyjnym, jak i finansowym – co istotnie ogranicza skalę tego ryzyka.

Potencjał, który napędza

Największe inwestycje infrastrukturalne będą sprawdzianem dojrzałości rynku ubezpieczeniowego – jego pojemności, elastyczności oraz zdolności do współpracy. Skala CPK i elektrowni jądrowej wymaga nie tylko zwiększenia limitów i zaangażowania reasekuracji, w tym kapitału zagranicznego, ale także racjonalnego zarządzania ryzykiem, lepszego planowania inwestycji w czasie oraz świadomego korzystania z instrumentów finansowych. Optymalne wykorzystanie ubezpieczeń i gwarancji poprawi płynność wykonawców i podwykonawców, zabezpieczy realizację kontraktów oraz potwierdzi ich wiarygodność wobec zamawiających. To podejście sprzyja nie tylko powodzeniu tych projektów, lecz także wzmacnia potencjał całej gospodarki. W UNIQA jesteśmy na to przygotowani.